Przegląd Wielkopolski nr 79 (1/2008)

Stanisław Słopień, Od redaktora

    Witam serdecznie Czytelników pierwszego numeru w roku 2008, który dla naszego „Przeglądu…” jest rokiem dwudziestym drugim. Dla przypomnienia i na użytek naszych nowych Czytelników: wydawany przez Wielkopolskie Towarzystwo Kulturalne kwartalnik programowo stanowi kontynuację „Przeglądu Wielkopolskiego” z roku 1939 oraz lat 1946-1947, którego wydawcą był Jan Jachowski a redaktorem Józef Krasoń. Podobnie jak nasi niezrównani poprzednicy dążymy do ściślejszego powiązania ruchu inicjatyw społecznych i hobbystycznych z osiągnięciami środowisk akademickich. Towarzyszymy wielkopolskiemu regionalizmowi już bez mała ćwierć wieku nieodmiennie odnosząc wrażenie, że jesteśmy ciągle … potrzebni. Utwierdzają nas w tym dwa fakty: cieszymy się stałą grupą Czytelników i Autorów a z drugiej strony – stałym dopływem nowych współpracowników.

Nasze łamy są ciągle otwarte także dla osób rozpoczynających pracę naukową oraz  badaczy-amatorów i zbieraczy osobliwości regionalnych. Jak „Przeglądowi" z lat 1939 i 1946-1947, szczególnie zależy nam na:

• artykułach na temat zagadnień ogólnoprzyrodniczych, geograficznych, prehistorycznych, historycznych, osadniczych, obyczajowych, oświatowych, językowych, gospodarczych;
• artykułach z dziedziny literatury, teatru, filmu, muzyki i sztuki;
• wiadomościach o życiu kulturalnym w miastach i wsiach, gminach i powiatach;
• informacjach o zaginionych i pielęgnowanych dotychczas zabawach, strojach, zwyczajach towarzyskich, handlowych i zawodowych, o organizacjach pozarządowych, o dawnym i dzisiejszym wyglądzie miast, osiedli, domów itd.;
• ludowych podaniach, legendach i pieśniach a także gwarze i starych nazwach miejscowych;
• praktycznych wskazówkach co do sposobów oraz metod realizacji projektów społeczno-kulturalnych oraz przeprowadzania badań regionalnych.

Wydawnictwo jest adresowane przede wszystkim do nauczycieli wszelkiego typu szkół, pracowników administracji samorządowej, placówek kultury, redakcji prasy lokalnej, organizacji pozarządowych, regionalistów i przyjaciół Wielkopolski, Wielkopolan z urodzenia lub z wyboru.

Ponieważ ważne miejsce wśród przedsięwzięć większości samorządów lokalnych oraz regionalnych stowarzyszeń kultury Wielkopolski w roku 2008 zajmują obchody 90. rocznicy Powstania Wielkopolskiego, otwieramy ten numer tekstem Janusza Karwata „Prawda i fikcja Powstania Wielkopolskiego”. Oprócz walorów merytorycznych na uwagę zasługuje, że tekst ten został wygłoszony podczas konferencji dla nauczycieli zorganizowanej 23 lutego roku 2008 przez Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli w Poznaniu inaugurującej całoroczny projekt „Śladami Powstania Wielkopolskiego. Tobie Polsko kropla krwi wrzącej.”

            „Przegląd…” wespół z Wielkopolskim Towarzystwem Kulturalnym od dziesięciu już lat upomina się o włączenie do obchodów rocznicowych również projektów mających na celu przypomnienie Polskiego Sejmu Dzielnicowego 3-5 grudnia 1918 roku w Poznaniu. Ukazujemy organiczny związek sukcesu powstańczego z poprzedzającą go wieloletnią działalnością społeczno-kulturalną, obywatelską i polityczną. Ponieważ wśród Wielkopolan a tym bardziej opinii publicznej w kraju, wiedza o przywódcach i liderach najdłuższej wojny nowoczesnej Europy jest ciągle zbyt mało obecna, zainicjowaliśmy zbieranie materiałów do słownika delegatów na Polski Sejm Dzielnicowy.

           Dziesięć lat temu wydaliśmy reprint Dziennika Polskiego Sejmu Dzielnicowego wydanego w kilka dni po obradach Sejmu przez Księgarnię św. Wojciecha. W tymże roku 1998 zorganizowaliśmy też dla upamiętnienia Sejmu pochód od poznańskiej Fary do kina Apollo, gdzie naszym staraniem odsłonięta została tablica pamiątkowa według projektu Krzysztofa Jakubika z cytatem z kazania sejmowego ks. Antoniego Stychla: Pewność rozwoju i szczęścia w ojczyźnie wysłużyć należy w pracy nad sobą i w pracy dla zbiorowego dobra. Na nasze zaproszenie w uroczystościach uczestniczyła liczna grupa ówczesnych parlamentarzystów oraz samorządowców. W kolejnych latach w rocznicę Sejmu inicjujemy Dni Wielkopolski jako projekt interdyscyplinarny integrujący społeczności lokalne wokół wspólnych wartości, promujący Wielkopolskę jako region kultury i społeczeństwa obywatelskiego.

            Do Programu obchodów 90. rocznicy Powstania Wielkopolskiego zgłosiliśmy już rok temu następujące propozycje:

1. Dni Wielkopolski 2008 pod hasłem Witamy! (tytuł roboczy; między innymi zjazd przedstawicieli miejscowości reprezentowanych na Polskim Sejmie Dzielnicowym w Poznaniu w grudniu 1918).
2. Zgromadzenie Patriotyczne w 90. rocznicę obrad Polskiego Sejmu Dzielnicowego, w tym pochód delegatów z poznańskiej Fary do sali Apollo.
3. Konkursy dla młodzieży: na prezentacje multimedialne Wielkopolska 1918 oraz na życiorysy delegatów na Polski Sejm Dzielnicowy w Poznaniu.
4. Reprint książki Dziennik Polskiego Sejmu Dzielnicowego w Poznaniu, w grudniu 1918, (Poprzedni reprint tego wydawnictwa zrealizowany staraniem WTK w roku 1998 jest wyczerpany).
5. Słownik biograficzny Polskiego Sejmu Dzielnicowego w Poznaniu (1400 delegatów z Wielkopolski, Pomorza, Warmii i Mazur, Śląska, Berlina i Westfalii); gromadzenie i publikacja biogramów delegatów w Internecie oraz na a łamach Przeglądu Wielkopolski
6. Cykl publikacji tematycznych w Przeglądzie oraz promocja na jego łamach projektów realizowanych przez instytucje samorządowe oraz organizacje pozarządowe w nawiązaniu do 90. rocznicy Powstania Wielkopolskiego.

      28 lutego 2008, jak informowała prasa codzienna, po raz pierwszy w tym roku spotkali się przedstawiciele instytucji tworzących Komitet Organizacyjny obchodów 90. rocznicy  Powstania Wielkopolskiego 1918/1919 roku. Pod przewodnictwem Marszałka Województwa Marka Woźniaka  i Wojewody Wielkopolskiego Piotra Florka dyskutowano o planach prac na najbliższe miesiące oraz o projektach głównych imprez rocznicowych.  Wcześniej, bo 1 lutego roku 2008. rozstrzygnięto konkurs ofert na zadania publiczne Województwa Wielkopolskiego w dziedzinie kultury, realizowane w roku 2008. Jednym z priorytetów tego konkursu była realizacja projektów, związanych z obchodami 90. rocznicy wybuchu Powstania.  Zgłoszony przez WTK w tej grupie zadań projekt Dni Wielkopolski nie zyskał uznania wyrażającego się wsparciem finansowym. 27 marca 2008 roku Marszałek Marek Woźniak, nawiązując do ponawianych przez WTK propozycji uwzględnienia w kalendarium obchodów rocznicowych również tematyki Polskiego Sejmu Dzielnicowego, zaprosił Prezesa WTK do Komitetu Organizacyjnego Obchodów.

Stanisław Słopień 

Redakcja Przeglądu Wielkopolski serdecznie dziękuje Gostyńskiemu Towarzystwu Kulturalnemu za pomoc oraz współpracę w przygotowaniu zamieszczonych w tym numerze tekstów oraz ilustracji związanych tematycznie z Gostyniem.