Aneks

Oficjalne Sprawozdanie z obrad VII Kongresu Regionalnych Towarzystw Kultury

    VII Kongres Regionalnych Towarzystw Kultury został zwołany przez Radę Krajową Regionalnych Towarzystw Kultury. Poprzedziły go zebrania  przedstawicieli regionalnych towarzystw na 16 wojewódzkich sejmikach, w których uczestniczyło ok. 1000 osób. Zostali na nich wybrani delegaci. Podczas wojewódzkich sejmików uczestnicy zapoznali się z sytuacją w polskim ruchu regionalnym oraz z zadaniami w nowych warunkach ustrojowych Polski. Debatowano nad rolą stowarzyszeń w XXI wieku. Na wszystkich sejmikach zaaprobowano potrzebę utworzenia związku stowarzyszeń regionalnych, jako reprezentanta krajowego towarzystw regionalnych.

Pozytywną ocenę uzyskała Rada Krajowa Regionalnych Towarzystw Kultury za swoją 21 letnią działalność.

Wojewódzkie sejmiki były zbiorowa konsultacją w sprawach programowych ruchu stowarzyszeń regionalnych.

Obrady VII Kongresu RTK odbyły się w dniach 20-21 września br. w Gorzowie Wielkopolskim. Patronat nad Kongresem sprawowali: minister kultury, wojewoda lubuski, marszałek województwa lubuskiego, prezydent m. Gorzowa Wlkp.

Założenia programowe i organizacyjne opracowała Rada Krajowa Regionalnych Towarzystw Kultury,  która pełniła też nadzór nad tokiem  przygotowań.

Część organizacyjna

Kongres był przygotowany przez Komitet Organizacyjny w składzie:
przewodniczący – Anatol Jan Omelaniuk, przewodniczący RK RTK, prezes DTSK we Wrocławiu,
wiceprzewodniczący – Roman Gawroniak, prezes Gorzowskiego Towarzystwa Regionalnego, kanclerz Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Gorzowie Wlkp.,
sekretarz – Anna Makowska-Cieleń, członek RK RTK, delegat województwa lubuskiego,
sekretarz – Leszek Bończuk, pracownik Urzędu Wojewódzkiego w Gorzowie Wlkp.
członkowie:
Janusz Dreczka, Gorzowskie Towarzystwo Regionalne,
Maria Bochan, członek RK RTK, prezes Towarzystwa Miłośników Miasta Piły,
Sławomir Jach, Gorzowskie Towarzystwo Regionalne
Aleksander Kociszewski, wiceprzewodniczący RK RTK, b. dyrektor KOD RTK w Ciechanowie,
Urszula Rosłaniec, członek RK RTK, sekretarz Szczecińskiego Towarzystwa Kultury
Stanisław Słopień, wiceprzewodniczący RK RTK, prezes Wielkopolskiego Towarzystwa Kulturalnego w Poznaniu,
Jan Wojtaś, dyrektor biura DTSK we Wrocławiu,
Jan Tomaszewicz, dyrektor Teatru im. J. Osterwy w Gorzowie Wlkp.,
Krystyna Kostkiewicz-Górska, WiMBP w Gorzowie Wlkp.,
Danuta Zielińska, WiMBP w Gorzowie Wlkp.
Ewa Budek, Biblioteka PWSZ w Gorzowie Wlkp.,
Ewa Hornik, dyrektor MCK w Gorzowie Wlkp.

Wszyscy członkowie Komitetu Organizacyjnego pracę wykonywali społecznie. Wszelkie decyzje podejmowano kolektywnie podczas dobywanych zebrań Komitetu lub Sekretariatu.

Środki finansowe uzyskano od następujących sponsorów: Ministerstwo Kultury, Urząd Województwa  Lubuskiego,  Urząd Miasta Gorzowa Wlkp.

Uzyskano wydatną pomoc od instytucji kulturalnych i oświatowych. Teatr im. J. Osterwy udostępnił bezpłatnie swoje pomieszczenia na obrady dwudniowe, Państwowa Wyższa Szkoła  Zawodowa spełniała rolę sekretariatu i służyła również bezpłatnym udostępnieniem swojej bazy lokalowej, środków komunikowania i transportu, a pracownicy PWSZ a zwłaszcza bibliotekarze prowadzili Sekretariat Kongresu.

We własnym zakresie WiMBP w Gorzowie Wlkp. i Miejska Biblioteka w Pile zorganizowały wystawę poświęconą Stanisławowi Staszicowi, którego słowa „Być narodowi pożytecznym” były hasłem Kongresu.

Wydawnictwa: plakat, zaproszenia, druki firmowe, druk trzech książek wykonało Wydawnictwo SILESIA DTSK we Wrocławiu. W wydaniu informatora o towarzystwach regionalnych województwa lubuskiego pomocy udzielił Wojewódzki Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli w Gorzowie Wlkp. i DTSK we Wrocławiu.

Obrady kongresowych zespołów problemowych odbyły się dzięki pomocy: w Witnicy – Burmistrza Miasta i Gminy, Stowarzyszenia Przyjaciół Witnicy; w Strzelcach Krajeńskich – Burmistrza Miasta i Gminy, Starosty Strzelecko-Drezdeńskiego, Strzelecko-Krajeńskiego Towarzystwa Kultury; w Gorzowie Wlkp. – Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej, Prezydenta m. Gorzowa; w Sulęcinie – Burmistrza Miasta i Gminy w Sulęcinie, Starosty Sulecińskiego, Domu Kultury; w Drezdenku – Burmistrza Miasta i Gminy; w Ochli – Muzeum Etnograficznego, Starosty Zielonogórskiego, Lubuskiego Stowarzyszenia Twórców Rękodzieła Ludowego i Artystycznego; w Międzyrzeczu – Burmistrza Miasta i Gminy, Starosty Międzyrzeckiego, Muzeum w Międzyrzeczu.

W Kongresie udział wzięło 197 uczestników reprezentujących stowarzyszenia regionalne:
województwo dolnośląskie – 25, województwo kujawsko-pomorskie – 10, województwo lubelskie – 11, województwo lubuskie – 18, województwo łódzkie – 8, województwo małopolskie – 16, województwo mazowieckie – 19, województwo opolskie – 5, województwo podkarpackie – 12, województwo podlaskie – 8, województwo pomorskie – 11, województwo śląskie – 10, województwo świętokrzyskie – 7, województwo warmińsko-mazurskie – 11, województwo wielkopolskie – 18, województwo zachodnio-pomorskie – 8.

Gośćmi honorowymi kongresu byli:
Maciej Klimczak, podsekretarz stanu w Ministerstwie Kultury,
Olgierd Poniżnik, poseł, delegat Komisji Kultury i Środków Przekazu Sejmu RP,
Zbyszko Piwoński, senator,
Andrzej Korski, wojewoda lubuski,
Jolanta Fedak, wicewojewoda lubuski,
Ewa Repsch, delegat Ministra Edukacji Narodowej i  Sportu,
Michał Jagiełło, dyrektor Biblioteki Narodowej,
Alina Magnuska, dyrektor Narodowego Centrum Kultury,
Tadeusz Jędrzejczak– prezydent Gorzowa Wlkp.,
Magdalena Ślusarska – p.o. dyrektora Generalnego MK, dyrektor Departamentu Książki
Adrianna Poniecka-Piekutowska – dyrektor Departamentu Sztuki i Promocji Twórców MK,
Bogumił Andrzejczak – wiceprezydent Gorzowa Wlkp.,
Jan Kaczanowski – przewodniczący Rady Miejskiej Gorzowa Wlkp.,
Mieczysław Jerulank – dyrektor Departamentu Spraw Społecznych Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubuskiego w Zielonej Górze<
Krzysztof Kostrzanowski – dyrektor Departamentu Spraw Społecznych Urzędu Marszałkowskiego Województwa Dolnośląskiego we Wrocławiu<
Franciszek Cemka – z-ca dyrektora Departamentu Dziedzictwa i Ochrony Zabytków MK<
Maria Garus – z-ca dyrektora Departamentu Edukacji Kulturalnej MK,
Stanisław Lis – wicedyrektor Narodowego Centrum Kultury,
Antoni Filon – naczelnik Wydziału w Departamencie Edukacji Kultury MK
Jacek Górka – sekretarz Podsekretarza Stanu MK
Iwona Grodzka – pracownik Departamentu Kultury Mniejszości Narodowych MK,
Bogumiła Wiesiołek – pracownik Narodowego Centrum Kultury,
Maciej Szykuła – Kurator Oświaty województwa lubuskiego,
Leszek Wakulicz – dyrektor Wydziału Polityki Społecznej Urzędu Województwa Lubuskiego,
prof. dr Maria Ciechocińska – Akademia Podlaska w Siedlcach,
prof. dr Barbara Falińska – Uniwersytet w Białymstoku,
prof. dr Zygmunt Kłodnicki – Uniwersytet Śląski filia w Cieszynie,
prof. dr Krzysztof Mazurski – przewodniczący Komisji Krajoznawstwa PTTK,
prof. dr Andrzej Tyszka – Uniwersytet Warszawski<
Ryszard Rabeszko – prezes Stowarzyszenia Twórców Ludowych,
Paweł Soroka – prezes Rady Krajowej Robotniczego Stowarzyszenia Twórców Kultury
Maria Bobrowska – dyrektor WiMBP w Gorzowie Wlkp.,
Gerard Nowak – dyrektor Regionalnego Centrum Animacji Kultury w Zielonej Górze,
Anna Polus – pracownik Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubuskiego,
Andrzej Toczewski – dyrektor Muzeum w Zielonej Górze<
Jerzy Kaliszan – dyrektor Wojewódzkiego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli w Gorzowie Wlkp.,
Jan Tomaszewicz – dyrektor Teatru im. J. Osterwy w Gorzowie Wlkp.
Zdzisław Linkowski – dyrektor Muzeum w Gorzowie Wlkp.,
Jerzy Gąsiorek – wicedyrektor Miejskiego Centrum Sztuki w Gorzowie Wlkp.,
Ewa Hornik – dyrektor Miejskiego Centrum Kultury w Gorzowie Wlkp.,
Krystyna Kostkiewicz-Górska – WiMBP w Gorzowie Wlkp.,
Eugeniusz Wieczorek – kierownik klubu „Lamus” w Gorzowie Wlkp.
Ewa Budek – Biblioteka Naukowa PWSZ w Gorzowie Wlkp.

Obecnych było 8 dziennikarzy ośrodków krajowych w tym TVP –3, TV Polonia, Radia Zachód i czasopisma „Wieści” oraz 14 dziennikarzy czasopism lokalnych w tym 4 z woj. lubuskiego.

Łącznie w Kongresie udział wzięło 257 osób.

Część merytoryczna

Zgodnie z programem obrady Kongresu poprzedzone zostały mszą św. w katedrze pod przewodnictwem bp. Edwarda Dajczaka z diecezji zielonogórsko-gorzowskiej.

Zgromadzonych na kongresie powitali: Andrzej Korski wojewoda lubuski i Tadeusz Jędrzejczak prezydent Gorzowa Wlkp.

W imieniu nieobecnego ministra kultury Waldemara Dąbrowskiego patrona Kongresu, przemówienie wygłosił Maciej Klimczak podsekretarz stanu MK.

Przemówienie inauguracyjne nt. „Ruch stowarzyszeń w Polsce w XXI w.” wygłosił i otwarcia Kongresu dokonał Anatol Jan Omelaniuk przewodniczący Rady Krajowej Regionalnych Towarzystw Kultury i przewodniczący Komitetu Organizacyjnego.

Z kolei zostały wygłoszone dwa referaty: pierwszy nt. „Kształtowanie ducha i postawy polskości w początku XXI w.” przez prof. dr. hab. Andrzeja Tyszkę z Uniwersytetu Warszawskiego a drugi nt. „Rola stowarzyszeń regionalnych w budowaniu społeczeństwa obywatelskiego” napisany przez prof. dr. hab. Andrzeja Sicińskiego z PAN odczytany przez mgr. Janusza Dreczkę członek Komitetu Organizacyjnego Kongresu.

Wygłoszonych zostało też osiem referatów w siedmiu kongresowych zespołach problemowych:

Witnica. Temat  Europejskie dziedzictwo kulturowe w działalności stowarzyszeń regionalnych w aspekcie integracji z Unią Europejską dr Piotr Petrykowski, UMK w Toruniu.

Strzelce Krajeńskie. Temat:  Rola stowarzyszeń regionalnych w patriotycznej i kulturalnej edukacji młodzieży prof. dr hab. Stanisław Gawlik, Uniwersytet Opolski.

Gorzów Wlkp. Temat Współdziałanie stowarzyszeń regionalnych z samorządem mgr Zygfryd Rekosz, RK RTK, Mazowieckie Towarzystwo Kultury.

Sulęcin. Temat Towarzystwa regionalne miejscem budzenia więzi społecznych prof. dr hab. Urszula Kaczmarek, UAM w Poznaniu; prof. Sławomir Partycki z UMCS w Lublinie.

Drezdenko. Temat Towarzystwo regionalne ośrodkiem inspiracji kulturalnej. Rola prasy lokalnej prof. dr hab. Stefan Bednarek, Katedra Kulturoznawstwa UWr

Ochla. Temat  Zadania towarzystw regionalnych w pielęgnowaniu kultury ludowej prof. dr hab. Zygmunt Kłodnicki, UŚ Filia w Cieszynie.

Międzyrzecz. Temat  Troska o zachowanie wartości kultury narodowej powinnością towarzystw regionalnych dr Andrzej Toczewski, dyr. Muzeum Ziemi Lubuskiej.

Wszystkie przemówienia i referaty będą opublikowane w projektowanej książce „Być narodowi pożytecznym”.

W dyskusji plenarnej trwającej siedem godzin głos zabrało 36 mówców. Łącznie z dyskusją w zespołach dyskutowało 132 uczestników Kongresu. Głosy w dyskusji będą omówione w publikacji pokongresowej.

Kongres uchwalił następujące dokumenty:
List do Jego Świętobliwości Jana Pawła II;
List do Marka Borowskiego Marszałka Sejmu RP w sprawie ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie.
Do samorządów wszystkich szczebli.
Deklarację w sprawie kultury narodowej.
Apel do stowarzyszeń w Polsce o poparcie inicjatywy tworzenia we Wrocławiu Domu Pojednania Narodów im. św. Edyty Stein.
Stanowisko Kongresu wobec procesów integracji europejskiej.
Uchwałę o powierzenie misji reprezentanta stowarzyszeń regionalnych Ruchowi Stowarzyszeń Regionalnych RP.

Zostało zgłoszonych 85 wniosków i postulatów, w tym:
43 – dotyczących spraw stowarzyszeń regionalnych i Ruchu Stowarzyszeń Regionalnych RP,
11 – w zakresie działalności kultury i ochrony narodowego dziedzictwa kulturowego,
10 – w sprawach prawnych i finansowych,
9 – dotyczących edukacji i wychowania,
6 – dotyczących spraw samorządów terytorialnych,
4 – w sprawach środków masowego przekazu,
2 – w zakresie ochrony przyrody krajobrazu i środowiska naturalnego

Podczas Kongresu 96 osób otrzymało wyróżnienia w tym: 18 – Medali KEN, 28 – Odznaki Zasłużony Działacz Kultury, 50 – Medali im. Aleksandra Patkowskiego. Lista wyróżnionych zostanie opublikowana w wydawnictwie pokongresowym.

Z okazji Kongresu zorganizowane zostały trzy wystawy: wystawa czasopism regionalnych wydawanych przez stowarzyszenia w latach 1998-2002, wystawa „Wokół Stanisława Staszica”, wystawa fotograficzna artysty Tomasza Tomaszewskiego poświęcona Cyganom –Romom „Cyganie: inni ludzie i tacy jak my”.

Odbył się też w Teatrze im. Osterwy koncert dziecięco-młodzieżowy zespołów artystycznych działających w Gorzowie Wlkp. „Mali Gorzowiacy”, „Gorzowiacy”, „Busiaki” oraz cygańskiego teatru muzycznego „Terno”. Podczas mszy św. i otwarcia Kongresu wystąpiła Gorzowska Orkiestra Dęta w Gorzowie Wlkp. działająca, jako stowarzyszenie kulturalne.

Plenarnym obradom przewodniczyli: Roman Gawroniak prezes Gorzowskiego Towarzystwa Regionalnego, Stanisław Krzywicki prezes Szczecińskiego Towarzystwa Kultury i Stanisław Słopień prezes Wielkopolskiego Towarzystwa Kulturalnego.

Przewodniczącymi obrad w kongresowych zespołach problemowych byli: Roman Gawroniak, Anna Makowska-Cieleń, Aleksander Kociszewski, Janusz Dreczka, Zbigniew Czarnuch, Bożena Sławiak, Mieczysław Soppa.

VII Kongres RTK odbył się zgodnie z założeniami organizatorów dzięki wielkiemu zaangażowaniu samych regionalistów, udzielonej im pomocy przez Ministerstwo Kultury, państwowe i samorządowe władze znajdujące się w Gorzowie Wlkp., a także działaniom licznych instytucji kulturalnych i oświatowych Gorzowa, Witnicy, Sulęcina, Ochli, Międzyrzecza, Drezdenka, Strzelc Krajeńskich.

                                                                                                            (Anatol J. Omelaniuk)